Please rotate your device

ΦΟΡΟΛΟΓΙΚΗ ΑΜΝΗΣΤΙΑ - ΑΡΘΡΟ ΣΤΗΝ ΕΦΗΜΕΡΙΔΑ "ΚΑΘΗΜΕΡΙΝΗ"

10 May 2020

Ένα κράτος πρέπει να διευκολύνει και να επιβραβεύει τους συνεπείς φορολογούμενους και όχι αυτούς που φοροδιαφεύγουν. Αυτή πρέπει να είναι η βασική αρχή μιας σωστής, αποτελεσματικής και δίκαιης φορολογικής πολιτικής.

Στη χώρα μας, κάθε φορά που αντιμετωπίζουμε οικονομικές δυσκολίες, επανέρχονται εισηγήσεις για εφαρμογή φορολογικής αμνηστίας. Το συγκεκριμένο μέτρο είχε εφαρμοστεί πριν από δεκαπέντε περίπου χρόνια, επί διακυβέρνησης Τάσσου Παπαδόπουλου. Με βάση τις σχετικές ρυθμίσεις, φορολογούμενοι που είχαν παραλείψει να δηλώσουν εισοδήματα και να καταβάλουν τη σχετική φορολογία, είχαν την ευκαιρία να το πράξουν εκ των υστέρων, πληρώνοντας ένα ειδικό, χαμηλό, φορολογικό συντελεστή. Δηλαδή, οι συγκεκριμένοι φορολογούμενοι όχι μόνο απέφυγαν τις συνέπειες του νόμου, που περιλαμβάνουν την πληρωμή τόκου, πρόσθετης επιβάρυνσης και το ενδεχόμενο δίωξης, αλλά επωφελήθηκαν με φορολογικό συντελεστή χαμηλότερο από αυτόν που ίσχυσε για τους φορολογούμενους που πλήρωσαν στην ώρα τους. Μάλιστα, δεν υπήρξε καν υποχρέωση επαναπατρισμού των κεφαλαίων, ούτε και δόθηκε σχετική πληροφόρηση στις φορολογικές αρχές, που είναι απαραίτητη για την ενάσκηση μελλοντικού φορολογικού ελέγχου.

Η φορολογία σε καμία περίπτωση δεν πρέπει να είναι δυσβάστακτη.

Υπάρχει, βεβαίως, μια λογική πίσω από τέτοια μέτρα, που σχετίζεται με την είσπραξη κάποιων, έστω, φορολογικών εσόδων τα οποία σε διαφορετική περίπτωση θα διέφευγαν πλήρως. Όμως, παρά το όποιο βραχυπρόθεσμο όφελος, οι μακροπρόθεσμες αρνητικές επιπτώσεις είναι πολύ πιο σοβαρές. Προκύπτει ένας αδιαμφισβήτητος ηθικός κίνδυνος αλλά και διάβρωση της φορολογικής συνείδησης. Ο φορολογούμενος μπορεί να ενθαρρυνθεί να αποκρύβει εισοδήματα με την προσδοκία ότι, κάθε μερικά χρόνια, θα έρχεται το κράτος και θα τον αμνηστεύει. Αυτός ακριβώς είναι ο λόγος που δεν προωθήθηκε ανάλογο μέτρο μετά το 2013 και για τους ίδιους λόγους θα ήμουν και σήμερα πολύ επιφυλακτικός στην προώθηση μιας φορολογικής αμνηστίας.

Ασφαλώς, πολύ διαφορετική είναι, για παράδειγμα, μια ρύθμιση για σταδιακή αποπληρωμή φορολογίας που έχει δηλωθεί, αλλά για την οποία προκύπτει αντικειμενική δυσκολία έγκαιρης καταβολής της εκ μέρους του φορολογούμενου. Οι διακανονισμοί δεν ισοδυναμούν με φορολογική αμνηστία και δεν είναι εντελώς ασυνήθιστοι, χωρίς αυτό να σημαίνει ότι δεν πρέπει και αυτές οι περιπτώσεις να τυγχάνουν προσεκτικής διαχείρισης από τις φορολογικές αρχές, που πρέπει να είναι δίκαιες με όλους αλλά και αυστηρές εκεί που πρέπει. Είναι επίσης κατανοητό ότι λάθη μπορούν να προκύψουν, όπως και διαφορετικές απόψεις μεταξύ φορολογούμενου και φορολογικής αρχής. Για αυτό και πρέπει να υπάρχουν και εξωδικαστικοί θεσμοί όπως είναι το Εφοριακό Συμβούλιο, στους οποίους να μπορεί ο φορολογούμενος να προσφύγει αμφισβητώντας μια απόφαση της φορολογικής αρχής. Όμως πρέπει να είναι ξεκάθαρο ότι η δήλωση εισοδήματος και η καταβολή φορολογίας είναι υποχρέωση. Αυτό εδώ πρέπει να ξεκινά και εδώ πρέπει να καταλήγει κάθε σχετική συζήτηση.

Βεβαίως, η φορολογία σε καμία περίπτωση δεν πρέπει να είναι δυσβάστακτη. Οι φορολογικοί συντελεστές πρέπει να παραμένουν σε λογικά επίπεδα και να μην επιβαρύνουν αλόγιστα τα νοικοκυριά και τις επιχειρήσεις. Και είναι εδώ που προκύπτει άμεση διασύνδεση με τη διαχείριση των δημοσίων οικονομικών. Αστοχίες στην οικονομική πολιτική, όπως είναι τα επαναλαμβανόμενα ελλείματα, οδηγούν αναπόφευκτα σε διόγκωση των φορολογικών επιβαρύνσεων. Όμως, διόγκωση του φορολογικού βάρους προκύπτει και όταν η φορολογική συμμόρφωση είναι χαλαρή. Επειδή, όταν κάποιοι φοροδιαφεύγουν άλλοι θα χρειαστεί να πληρώσουν περισσότερα. Η διεύρυνση της φορολογικής βάσης και η ενίσχυση της φορολογικής συμμόρφωσης είναι προϋπόθεση για τη διατήρηση της φορολογίας σε λογικά επίπεδα. Η πρόταση για την υποχρεωτική υποβολή φορολογικής δήλωσης από όλο τον πληθυσμό, που εκκρεμεί ενώπιον της Βουλής, σε αυτό ακριβώς αποσκοπεί.

Σε περιόδους δύσκολες, όπως είναι αυτή που διανύουμε, οι όποιες σκέψεις πρέπει να εστιάζουν στη διευκόλυνση των φορολογουμένων που ήταν και παραμένουν συνεπείς στις υποχρεώσεις τους. Τα όποια κίνητρα πρέπει να είναι προς την κατεύθυνση της έγκαιρης πληρωμής των φόρων και όχι στην εκ των υστέρων νομιμοποίηση της φοροδιαφυγής. Μόνο έτσι θα διασφαλίσουμε το κοινό περί δικαίου αίσθημα και μόνο έτσι θα στηρίξουμε την υγιή επιχειρηματικότητα.