Please rotate your device

ECONOMIST MAGAZINE "THE WORLD IN 2017"

01 January 2017

«Η Κύπρος της ανάπτυξης και της προοπτικής»

 

Το 2016 ήταν πραγματικά μια κρίσιμη και καθοριστική χρονιά για την οικονομία της Κύπρου. Ήταν η χρονιά που το πρόγραμμα στήριξης, το οποίο είχε καταστεί αναπόφευκτο προ τριετίας, θα έφτανε στο τέλος του και η χώρα θα έπρεπε να αποδείξει ότι είναι πλέον σε θέση να σταθεί στα πόδια της. Αυτός ο κορυφαίος στόχος επιτεύχθηκε με τον καλύτερο δυνατό τρόπο. Η Κύπρος έχει εξέλθει από το Μνημόνιο οικονομικά ισχυροποιημένη και με μια νέα προοπτική να ξανοίγεται μπροστά της. Οι θυσίες των κυπριών πολιτών και οι αντοχές των παραγωγικών τομέων, σε συνδυασμό με μια φιλόδοξη μεταρρυθμιστική και αναπτυξιακή πολιτική, έφεραν αποτελέσματα.

Ενδεικτικό είναι το γεγονός ότι η Κύπρος μπήκε στο πρόγραμμα στήριξης με την οικονομία σε βαθιά ύφεση και έχει εξέλθει με ένα από τους ψηλότερους ρυθμούς ανάπτυξης στην Ευρώπη. Η εκτίμηση, τόσο για το 2016 όσο και για το 2017, αφορά ρυθμό ανάπτυξης που θα προσεγγίσει το 3% του ΑΕΠ. Η ανεργία, παρόλο που παραμένει ακόμη σε ψηλά επίπεδα, κοντά στο 12%, καταγράφει πλέον σημαντική και σταθερή αποκλιμάκωση. 

Το 2017 θα είναι επίσης η τέταρτη συνεχόμενη χρονιά με ισοσκελισμένο, ουσιαστικά, προϋπολογισμό, δηλαδή προϋπολογισμό με οριακό και μόνο έλλειμμα και ένα πρωτογενές πλεόνασμα που κινείται μεταξύ του 2-2.5% του ΑΕΠ, που και αυτό συγκαταλέγεται στα ψηλότερα από όλα τα κράτη-μέλη της ΕΕ.

Το δε τραπεζικό σύστημα, που είχε βρεθεί στο επίκεντρο της κρίσης, έχει και αυτό γυρίσει σελίδα και είναι σε θέση να διαχειριστεί το πρόβλημα των μη-εξυπηρετούμενων δανείων, που αποτελεί κατάλοιπο της αλόγιστης πιστωτικής επέκτασης των προηγουμένων ετών. Είναι κυρίως σε θέση να χρηματοδοτήσει την ανάπτυξη της οικονομίας. Υπάρχουν βέβαια αυστηροί κανόνες σε σχέση με την απόδοση νέων δανείων, όπως υπάρχει και νέο πλαίσιο εταιρικής διακυβέρνησης, αυστηρότερος έλεγχος και εποπτεία. Όλα αυτά, μαζί με την παρουσία νέων ξένων μετόχων και την ενίσχυση της κεφαλαιουχικής βάσης και της θέσης ρευστότητας των τραπεζών, αποτελούν μέρος των αποφασιστικών κινήσεων διόρθωσης και εξυγίανσης του τραπεζικού συστήματος.

Οι παραγωγικοί τομείς της οικονομίας καταγράφουν αξιοσημείωτες επιδόσεις. Το 2016 ήταν χρονιά ρεκόρ για τον τουρισμό και μια εξίσου καλή χρονιά αναμένεται για το 2017. Μια σειρά από φορολογικά κίνητρα και ελαφρύνσεις ήδη δίνουν ώθηση σε τομείς όπως η ναυτιλία και πλοιοδιαχείριση και οι επιχειρηματικές υπηρεσίες, με σημαντική κάθοδο ξένων εταιρειών που αποκτούν φυσική παρουσία στη Κύπρο. Οι φορολογικές ελαφρύνσεις δεν θα μπορούσαν, βέβαια, να καταστούν εφικτές εάν συνεχίζαμε στην πολιτική των μεγάλων δημοσιονομικών ελλειμμάτων. Αντιθέτως, η δημοσιονομική εξυγίανση και πειθαρχία είναι αυτή που επέτρεψε την προώθηση τους, χωρίς καμία παρέκκλιση από τους φιλόδοξους δημοσιονομικούς στόχους που έχουν τεθεί. Με αυτό τον τρόπο έχουν δημιουργηθεί συνθήκες σταθερότητας και καταναλωτικής και επενδυτικής εμπιστοσύνης.

Αυτό όμως που δημιουργεί την μεγαλύτερη αισιοδοξία είναι το έντονο επενδυτικό ενδιαφέρον που παίρνει πλέον σάρκα και οστά. Στις αρχές του 2017, η διαχείριση του μεγαλύτερου λιμανιού της Κύπρου, αυτού της Λεμεσού, περνά στα χέρια επενδυτών από το Ντουπάι και Γερμανία, οι οποίοι μαζί με κύπριους συνεργάτες τους έχουν κερδίσει σχετικό διεθνή διαγωνισμό.  Στις αρχές του νέου έτους θα υπογραφεί επίσης η σύμβαση παραχώρησης για την ανάπτυξη του μεγαλύτερου ολοκληρωμένου καζίνο στην Ευρώπη, με σύμπραξη επενδυτών από Ηνωμένες Πολιτείες, Χόνγκ Κόνγκ και Κύπρο. Ένα μεγάλος Αιγυπτιακός όμιλος έχει ήδη ξεκινήσει εργασίες κατασκευής άλλης μιας σύγχρονης μαρίνας, ενισχύοντας έτσι την τουριστική υποδομή της χώρας. Εντός του 2017 οι Κυπριακές Αερογραμμές θα πετάξουν ξανά, όχι βεβαίως ως η κρατική εταιρεία που ήταν μονίμως στα όρια της χρεοκοπίας, αλλά ως θυγατρική μεγάλου Ρωσικού ιδιωτικού αερομεταφορέα. Μια μεγάλη ξένη επένδυση από τη Νότιο Αφρική έχει πρόσφατα πραγματοποιηθεί στον τομέα της φαρμακοβιομηχανίας, που βρίσκεται στη πρώτη θέση των εξαγωγικών τομέων της κυπριακής οικονομίας. Υπάρχει επίσης μια στόχευση σημαντικών δημοσίων επενδύσεων σε πανεπιστημιακές και ερευνητικές υποδομές, που επιτρέπουν την αξιοποίηση του επιστημονικού δυναμικού της χώρας. Τεράστιες είναι βέβαια οι προοπτικές στον τομέα της ενέργειες. Πέραν από τις σημαντικές επενδύσεις στον τομέα των ανανεώσιμων πηγών ενέργειας,  ολοκληρώνεται  στις αρχές του 2017 νέος γύρος αδειοδότησης θαλάσσιων περιοχών στην Αποκλειστική Οικονομική Ζώνη της Κύπρου για σκοπούς ερευνών και ανάπτυξης κοιτασμάτων φυσικού αερίου.

Όλα αυτά συνθέτουν ένα πλαίσιο της ανάπτυξης και της προοπτικής. Επιβεβαιώνουν ότι η Κύπρος είναι μια χώρα που προσφέρει ασφάλεια, σταθερότητα και επενδυτικές και επιχειρηματικές ευκαιρίες. Με κανένα τρόπο όμως δεν μπορεί να μας οδηγήσουν στον εφησυχασμό και την αδράνεια. Ξέρουμε πολύ καλά πως η διατήρηση του ανταγωνιστικού πλεονεκτήματος μιας οικονομίας προϋποθέτει συνεχή εγρήγορση και συνεχή μεταρρυθμιστική προσπάθεια. Ήδη στα πλάνα για το 2017, περιλαμβάνεται η προώθηση μεταρρυθμίσεων στην υγεία και την Τοπική Αυτοδιοίκηση, η αποκρατικοποίηση του κρατικού Λαχείου, και η θέσπιση νέου πλαισίου για την διαχείριση Επενδυτικών Ταμείων και Ταμείων Προνοίας.

Στόχος της πολιτικής δεν είναι μόνο η εδραίωση της ανάπτυξης αλλά και η διάχυση του μερίσματος από την ανάπτυξη σε όλο και μεγαλύτερη μερίδα του πληθυσμού. Η δημιουργία νέων θέσεων εργασίας και νέων ευκαιριών για όλους τους πολίτες αποτελεί τον υπέρτατο, αντικειμενικό σκοπό.

Σε αυτή την προσπάθεια η κυπριακή κυβέρνηση παραμένει προσηλωμένη, λειτουργώντας με υπευθυνότητα στο εσωτερικό και με αξιοπιστία στην Ευρώπη αλλά και στην περιφέρεια της ανατολικής Μεσογείου.