Please rotate your device

ΑΡΘΡΟ ΣΤΗΝ ΕΦΗΜΕΡΙΔΑ ¨ΠΟΛΙΤΗΣ"

01 January 2017

 

Η προοπτική της οικονομίας μέσα από τη λύση του Κυπριακού

 

Η λύση του κυπριακού θα δημιουργήσει μια εξαιρετικά θετική προοπτική για την οικονομία της χώρας μας, αλλά μόνο κάτω από πολύ συγκεκριμένες προϋποθέσεις. Αυτό είναι αυτονόητο συμπέρασμα της κοινής λογικής. Αλλά όπως συμβαίνει συνήθως στον τόπο μας, η κοινή λογική συχνά απουσιάζει και επικρατούν οι απόλυτες, δογματικές και υπεραπλουστευμένες προσεγγίσεις των μεν και των δε. Είναι, για παράδειγμα, αδιανόητο να εγείρονται συνεχώς ερωτήματα για το οικονομικό κόστος της λύσης και να μην εγείρονται με εξίσου ξεκάθαρο τρόπο ερωτήματα για το οικονομικό κόστος της μη λύσης. Ή να προβάλλεται, περίπου, η θέση ότι δεν πρέπει να λύσουμε το Κυπριακό, ένα κορυφαίο εθνικό ζήτημα για τον ελληνισμό, επειδή δεν συμφέρει οικονομικά. Κατ’ ακρίβεια, το μεγάλο και δυσβάστακτο οικονομικό κόστος θα προκύψει όχι με την λύση αλλά με τη μη λύση.

Η διαιώνιση της κατοχής και η μόνιμη πλέον παρουσία του τουρκικού στρατού, πέραν από την οριστική απώλεια του συνόλου των περιουσιών μας, θα αποτελεί και μια ανοικτή οικονομική πληγή, που θα προκαλεί ανασφάλεια και θα αποστερεί ευκαιρίες για ανάπτυξη. Ακόμη μεγαλύτερο, βέβαια, θα είναι το κόστος για τους Τουρκοκύπριους που θα παραμείνουν στο περιθώριο, χωρίς ιδιαίτερη προοπτική, σε μια κατάσταση μόνιμης εξάρτησης από την Τουρκία. Από την άλλη, είναι εξίσου λανθασμένη η προσέγγιση ότι η οικονομία είναι δευτερεύον ζήτημα στο οποίο δεν πρέπει να επιμείνουμε ιδιαίτερα ή ότι αυτομάτως και σε κάθε περίπτωση θα προκύψει ένα οικονομικό θαύμα.

Αντιθέτως, οι οικονομικές παράμετροι είναι καθοριστικές, τόσο στην πορεία προς την λύση όσο και στην εφαρμογή της. Μια πρόταση λύσης από την οποία θα απουσιάζουν αξιόπιστες ρυθμίσεις για την οικονομία δεν θα πείσει ούτε τους πολίτες, ούτε τις διεθνείς αγορές και δύσκολα θα εγκριθεί σε ένα δημοψήφισμα. Αλλά και σε περίπτωση έγκρισής της, η επόμενη μέρα θα μας βρει αντιμέτωπους με σοβαρότατες δυσκολίες που θα υπονομεύσουν το νέο ξεκίνημα της πατρίδας μας.  Εάν όμως υπάρξουν αξιόπιστες και αποτελεσματικές ρυθμίσεις στο κράτος και στην οικονομία στο πλαίσιο μιας σύγχρονης ομοσπονδίας, εάν εφαρμοστούν στην πράξη αυτά που έχουν συμφωνηθεί επί τις αρχής στη διαπραγματευτική διαδικασία και εάν υπάρξει σωστή προσαρμογή εκ μέρους των Τουρκοκυπρίων, τότε η επίτευξη ενός αναπτυξιακού άλματος είναι βέβαιη. Η εγκαθίδρυση οικονομικών και εμπορικών σχέσεων με την ίδια την Τουρκία και η πρόσβαση στην τεράστια τουρκική αγορά θα είναι από μόνη της μια εξαιρετικά θετική προοπτική, ειδικά για τομείς όπως οι υπηρεσίες, η ναυτιλία και η ενέργεια. Οι ευκαιρίες δεν θα περιοριστούν σε τοπικό επίπεδο, αλλά θα λάβουν περιφερειακές διαστάσεις.  Αλλά προϋπόθεση είναι να υπάρξει από την αρχή ένα στέρεο οικονομικό υπόβαθρο. Που να αποτρέπει κινδύνους, να δημιουργεί ένα περιβάλλον σταθερότητας και εμπιστοσύνης και να ενθαρρύνει τις επενδύσεις και την επιχειρηματικότητα. Με κανένα τρόπο δεν πρέπει να μεταφερθούν στην επανενωμένη οικονομία στρεβλώσεις και παθογένειες που θα υπονομεύσουν την αναπτυξιακή προοπτική.

Σημαντική παράμετρος είναι αυτή που αφορά τα δημόσια οικονομικά. Η βιώσιμη ανάπτυξη προϋποθέτει εξίσου βιώσιμα δημόσια οικονομικά, συγκράτηση των δημοσίων δαπανών και ισοσκελισμένους προϋπολογισμούς από τις τοπικές, πολιτειακές και ομοσπονδιακές αρχές. Μόνο έτσι θα αποτραπεί ο κίνδυνος διόγκωσης των φορολογικών επιβαρύνσεων. Αυτό με τη σειρά του προϋποθέτει αποτελεσματικές δομές και διαδικασίες σε όλα τα επίπεδα της διακυβέρνησης, χωρίς αχρείαστο μέγεθος και γραφειοκρατία.   Εξίσου σημαντική παράμετρος είναι αυτή που αφορά το τραπεζικό σύστημα. Ξέρουμε από πρώτο χέρι ότι η μια ολόκληρη οικονομία μπορεί να κλονιστεί από ένα ασταθές και αποδυναμωμένο τραπεζικό σύστημα. Γι’ αυτό και είναι πλέον επείγουσα η ανάγκη πραγματοποίησης ενός αξιόπιστου διαγνωστικού ελέγχου, η σωστή προετοιμασία και η προσαρμογή του τουρκοκυπριακού τραπεζικού συστήματος στο περιβάλλον της ευρωζώνης, στο οποίο ανήκουμε.

Πρέπει, ακριβώς, να συνειδητοποιήσουμε ότι ανήκουμε σε μια ομάδα προηγμένων οικονομιών και ότι λειτουργούμε σε ένα σύγχρονο διεθνές οικονομικό περιβάλλον μέσα από το οποίο προκύπτουν μεγάλες ευκαιρίες για τα κράτη που είναι έτοιμα και προετοιμασμένα να το εκμεταλλευτούν. Σε αυτό το περιβάλλον η επανενωμένη Κύπρος μπορεί να μεγαλουργήσει, αλλά μόνο εάν η λύση επιχειρηθεί με όρους της σύγχρονης εποχής. Στην προσπάθεια για επίτευξη μιας τέτοιας λύσης ο Πρόεδρος Αναστασιάδης πρέπει να έχει τη στήριξη όλων μας.

Είναι ξεκάθαρο ότι η δογματική άρνηση, τα συνθήματα, η καλλιέργεια του φόβου και η προσκόλληση σε ένα κόσμο που έχει παρέλθει δεν οδηγεί πουθενά. Ούτε όμως έχουν θέση ρομαντικές προσεγγίσεις που χαρακτηρίζονται από την ωραιοποίηση και τον εφησυχασμό. Ο νηφάλιος, διεκδικητικός ρεαλισμός που δίδαξε ο Γλαύκος Κληρίδης είναι ο μόνος που μπορεί να διασφαλίσει τα καλώς νοούμενα συμφέροντα, την ασφάλεια, την ευημερία και την προοπτική της πατρίδας μας.